
Lever, Hendrik Jan
Hendrik Jan Lever werd in Amsterdam geboren op 7 mei 1905 als zoon van Harm Lever (1862-1949) en van Hendrina Alida Stammer (1867-1915). Hij was nog maar tien jaar oud toen zijn moeder overleed. Zijn vader hertrouwde met Johanna Wilhelmina Juliana de Roos. Hendrik Jan werkte totdat hij werd opgeroepen voor de mobilisatie, als kantoorbediende bij J.J., Beijnes in Haarlem, de bekende fabriek die spoorwegwagons en rijtuigen bouwde.
Op 11 mei 1940 kregen Hendrik Jan Lever en Johannes Nicolaas Dijkstra, (sergeant-majoor-administratie) allebei van het 34e Regiment Infanterie, de opdracht om van Maasdam naar Numansdorp te gaan om geld te brengen naar de compagnie in Numansdorp voor het uitbetalen van soldij. De chauffeur van de auto was soldaat Hogelaar. Toen ze bijna bij Numansdorp waren, werd hun auto onder vuur genomen door paniekerige eigen troepen. Het voertuig werd vele malen getroffen. Het lukte chauffeur Hogelaar om vanuit de auto in de sloot te kruipen en zich zo te redden. Voor Dijkstra en Lever was het te laat. Johannes Nicolaas Dijkstra werd in de auto dodelijk getroffen. Hendrik Jan Lever raakte zwaargewond, werd per Rode Kruiswagen afgevoerd en overleed tijdens het vervoer naar Numansdorp aan zijn verwondingen.
Beiden werden in Numansdorp begraven. Op 27 september 1973 werden de stoffelijke resten van Hendrik Jan Lever herbegraven op het Militair Ereveld Grebbeberg bij Rhenen.
De naam van Hendrik Jan Lever en zijn nagedachtenis leven voort op:
- het virtueel monument
- de Eregalerij van gevallenen 1940-1945, Hal Tweede Kamer der Staten-Generaal
- het Vrijheidsbeeld te Heemstede
De Haarlemse rijtuig- en wagenfabriek J.J. Beijnes, heeft ter herinnering aan zijn werknemers Hendrik Jan Lever en Louis L.C. van Leeuwen, beiden omgekomen in de meidagen van 1940, een eikenhouten herinneringsbank gemaakt als bedrijfsmonument.
Op de bank staat de tekst:
‘H.J. LEVER EN L.J.C. VAN LEEUWEN
LIETEN VOOR ONS HUN LEVEN
IN DE DROEVE DAGEN VAN MEI 1940
WIJ ZULLEN NIET VERGETEN.’
De bank kwam later terecht in de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum en is geplaatst bij het Maliebaanstation in Utrecht. Een zeldzaam voorbeeld van een personeelsgedenkteken uit de spoorwegindustrie, waarin de band tussen werkgever, werknemers en spoorweggeschiedenis zichtbaar blijft.
Bronnen
- https://oorlogsgravenstichting.nl/personen/92313/hendrik-jan-lever
- http://www.zuidfront-holland1940.nl
Laatst bijgewerkt 6 november 2026